Duurzaamheid is geen modewoord voor Andrea Illy (rechts op de foto) van Illycaffè. De CEO is ervan overtuigd dat het simpelweg de absolute voorwaarde is om de beste koffie ter wereld te maken. Op 18 maart ontving hij  in Brazilië als eerste een duurzaamheidcertificatie voor de hele productieketen, van koffieboer tot consument.

Een afgeladen feestzaal in Sao Paulo, de hoofdstad van de koffie. Nog voor het voorgerecht opgediend wordt, barst het feest los. Gejuich, handen in de lucht, uitzinnige vreugdetaferelen. Koffieboer Carlos André Dognani leverde dit jaar dé beste Braziliaanse koffie aan Illy en iedereen, inclusief zijn concurrenten, gaan uit de bol. Hij ontvangt, behalve een diploma om op te hangen, een prijs van 50.000 Real. Illy is een beetje god in Brazilië. Er is een tijd voor en een tijd na de komst van het Italiaanse familiebedrijf.

Alles voor de kwaliteit

“Andreas vader Ernesto heeft de Brazilianen geleerd wat kwalitatieve koffie is”, zegt Aldir Alves Teixeira van Assicafè, het labo dat de kwaliteit van de koffiestalen in de gaten houdt. “Voor 1991 hadden Brazilianen alleen oog voor kwantiteit. Ernesto heeft hen geleerd dat kwaliteit de enige manier was om meer afzet te genereren. Het idee van Ernesto om jaarlijks de beste koffieteler te belonen, is dé manier gebleken om iedereen daarvan bewust te maken. Sindsdien leggen de koffieboeren hun hart en ziel in hun product.”

Illy lanceerde behalve de award verschillende andere initiatieven om het sociale weefsel en de productiemethoden te ondersteunen en te ontwikkelen. Met de Università del caffè heeft  het bedrijf bijvoorbeeld een samenwerking opgezet met onder meer de universiteit van Sao Paulo om de kennis van de koffie en de koffiecultuur constant te verbeteren. Die kennis wordt constant met de koffietelers gedeeld en daarbij wordt geen enkel aspect van de koffieketen uit het oog verloren.”

Zonder duurzaamheid geen kwaliteit

“Respect voor het milieu en voor de gemeenschappen van de koffieproducerende landen, dat zijn de hoekstenen van onze filosofie”, zegt Andrea Illy. “We zijn dan ook fier dat we als eerste bedrijf ter wereld deze certificatie van Det Norske Veritas (DNV) hebben gekregen. Het erkent onze inspanningen van de voorbije twintig jaar. Voor ons is kwaliteit de belangrijkste waarde. Kwaliteit van de koffie voor de consument in de eerste plaats, maar die kan er alleen komen als in alle afzonderlijke stappen van de productieketen eveneens naar de beste kwaliteit wordt gestreefd. En dan hebben we het automatisch over duurzaamheid. Economische duurzaamheid , door waarde te creeëren voor iedereen die eraan meewerkt, sociale duurzaamheid door mee te helpen aan de individuele ontwikkeling van de families van de koffiekwekers en tenslotte ecologische duurzaamheid. Wat dat betreft gaan onze inspanningen onder meer naar het almaar verbeteren van de bemestingstechnieken, waterzuivering en het sleutelen aan productietechnieken die de ecologische voetafdruk van de koffieteelt almaar kleiner maken.”

____________________

Nelson Carvalhaes

Nelson Carvalhaes van Porto de Santos is de exporteur voor Illy in Brazilië. “Illy hanteert heel strikte normen”, zegt hij. “Vooraleer de koffiebonen de haven van Santos uitvaren, richting Triëste in Italië, hebben ze een hele reeks controles doorstaan. Koffieboeren sturen de stalen van hun oogsten vooreerst naar een keurder om ze te classificeren. Wij controleren ze vervolgens visueel op defecten en sturen de stalen door naar Assicafè-laboratoreum, waar ze uitvoerig geproefd worden. Daar wordt bepaald of ze voldoen aan de Illy-standaard. Als de koffie goedgekeurd wordt, onderhandelen we met de kweker over de prijs. Illy betaalt gemiddeld 30 procent meer dan de marktprijs. Wordt het staal afgekeurd dan leggen we de koffieboer uitvoerig uit waarom dat gebeurde. Alleen op die manier kan hij ervoor zorgen dat de kwaliteit van de volgende oogst beter zal zijn.”

____________________

José Carlos Grossi

José Carlos Grossi (links op de foto) uit Patrocinio levert al 20 jaar koffie aan Illycaffè. Het is ook een van de grootste producenten van Brazilië.  “Jaarlijks produceren we 90.000 zakken (van 60 kg, red.) maar dat kan alleen als we heel strikte ecologische regels volgen. De grond die we verbouwen is begin de 19^de eeuw volledig ontbost voor de veeteelt en raakte daardoor volledig uitgeput. Door een afgemeten bemestingsplan, in samenwerking met onder andere de universiteit van Oxford, slagen we erin de grond opnieuw vruchtbaar te maken. Ook het gebruik van water voor de irrigatie en het wassen van de koffie is aan heel strenge regels onderworpen. Op twintig procent van de oppervlakte herstellen we bovendien de oorspronkelijke savannevegetatie. Daarvoor hebben we een samenwerking gesloten met professor Marcelo A. Pereira van de universiteit van Sao José.”

____________________

Det Norske Veritas

Det Norske Veritas is een onafhankelijk certificatie-instituut. Het heeft er een paar jaar over gedaan om een kader te creëren voor het nieuwe certificaat en het duurde een jaar om de hele productieketen van Illy te inspecteren. Tot dusver bestonden immers alleen certificaties voor maatschappelijk verantwoord ondernemen en anderzijds milieunormen voor productiesites. De ‘Responsible supply chain process’ standaard van DNV combineert beide. Het vernieuwende is dat niet alleen het globale engagement  van de onderneming onder de loupe wordt genomen maar in een tweede fase ook alle stappen van de productieketen, inclusief de waarde die voor de consument gecreëerd wordt. Het is toepasbaar op elke onderneming die grondstoffen omzet tot consumptiegoederen.

Voor nieuwe teksten van copywriter Koen Lauwereyns: www.kla-4.be

Veel kans dat als u een medische behandeling moet ondergaan, het IRE er voor iets zal tussen zitten. Dankzij het bedrijf uit Fleurus kunnen jaarlijks wereldwijd zo een zes miljoen medische diagnoses en therapieën met radio-isotopen uitgevoerd worden.

De militaire uitwassen van kernenergie in de Tweede Wereldoorlog en rampen zoals vandaag in Japan spreken niet bepaald in het voordeel van kernenergie. Dat neemt echter niet weg dat de eerste toepassingen van de nucleaire wetenschap medisch van aard waren. In België was het nucleair onderzoek door het SCK trouwens de aanleiding voor belangrijke ontwikkelingen op het vlak van medische toepassingen. Dat leidde in 1971 tot de oprichting van het Instituut voor Radio-Elementen in Fleurus. De opgebouwde expertise heeft ertoe geleid dat het IRE intussen is uitgegroeid tot de eerste Europese en tweede wereldproducent van radio-elementen van kernsplitsing.

“Radio-isotopen zijn atomen waarvan de ioniserende straling gebruikt wordt voor het stellen van diagnoses, maar ook als therapie bij de behandeling van kanker”, aldus Grégory Delécaut van het IRE. “We behandelen in onze installaties op chemische wijze de grondstof die is bestraald in onderzoeksreactoren, zoals die van het SCK in Mol. De  radioactieve isotopen zijn actieve farmaceutische ingrediënten, die gekoppeld aan specifieke moleculen in het lichaam van de patiënten kunnen ingespoten worden voor bijvoorbeeld de detectie van tumoren of de analyse van de werking van organen.”

In beeld

Een van de belangrijkste radionucliden die het IRE produceert is de Molybdeen-99.
“In het IRE wordt Mo-99 gescheiden van de door reactoren bestraalde grondstof. Het wordt in zijn metastabiele technetium-99-vorm gebruikt in heel wat scanonderzoeken voor de vroegtijdige opsporing van vele vormen van pathologie zoals kanker en hartziekten. Elk jaar maakt dit isotoop meer dan 7 miljoen medische onderzoeken mogelijk in Europa. Bovendien worden met deze radio-elementen talrijke onderzoeken in verband met degeneratieve hersenziekten, zoals de ziekten van Alzheimer en Parkinson uitgevoerd. Patiënten krijgen doorgaans een injectie, een infuus of een drankje met een geringe hoeveelheid radioactief materiaal en de arts kijkt met speciale camera’s waar het middel zich concentreert. Zo krijgt hij bijvoorbeeld een beeld van een infectie van de darmen, of een afsluiting van een bloedvat in de longen. IRE voorziet in de helft van de Europese behoeften aan molybdeen-99, goed voor ongeveer vier miljoen tests per jaar.

“Een ander belangrijk product van het IRE is jodium-131, dat meestal gebruikt wordt voor de behandeling van ziekten van de schildklier. Radio-jodium (I-131) spitst zich nagenoeg exclusief toe op de schildklier en maakt de kankercellen kapot. Ook wat dit betreft is het IRE een van de grootste producenten in de wereld. Er zijn slechts vier soortgelijke bedrijven: Canada, Nederland, Zuid-Afrika en Australië.”

Radiofarmacie

Begin juli lanceerde IRE IRE Elit (Environment & Lifescience Technology). Dit filiaal zal zich bezighouden met de productie van radiofarmaceutische producten terwijl het IRE de leverancier van actieve farmaceutische ingrediënten (Mo-99 en I-131) blijft voor producenten van farmaceutische eindproducten. “Onze radiofarmaceutische activiteit zal vooral richten op de productie van Yttrium-90 en generatoren van Wolfraam/Rhenium-188.  Deze twee radiofarmaceutische geneesmiddelen zijn voornamelijk interessant voor het behandelen van kanker (metabolische radiotherapie)  en palliatieve zorg. In combinatie met een antilichaam, wordt Yttrium-90 bijvoorbeeld gebruikt voor de therapie van non-hodgkinkankers.”

Milieucontrole

Het dienstenpakket van het IRE draait verder rond het ontwikkelen en toepassen van technieken van controle en meting van de radio-elementen.
“Wij zijn voorlopers in het ontwerpen, het installeren en het beheren van systemen voor radiologische milieucontrole en controle van de voedingsketen. Deze opdracht wordt aan het IRE, samen met het SCK, toevertrouwd door het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle in het kader van haar programma voor de bewaking van het Belgische territorium. We beheren verder ook het radioactief afval van de nucleaire site van Fleurus en van de verzegelde en opgebruikte radioactieve bronnen afkomstig van de industrie in België en in het Groothertogdom Luxemburg.”

Er werken 140 mensen bij het IRE, van wie 80 procent een technisch en wetenschappelijk profiel heeft. Daarrond is een echte groeipool ontstaan.

Lees ook: SCK onderzoekt nucleaire toepassingen voor industrieel en medisch gebruik en De toekomst van de reactoren staat in Mol

Het SCK werd opgericht in 1952, in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog, om vreedzaam onderzoek te verrichten.
“De primaire taken van het SCK zijn gegroepeerd rond onderwerpen die nu en in de toekomst maatschappelijk relevant zijn: onderzoek en ontwikkeling rond veiligheid van nucleaire installaties, de veilige behandeling en opslag van radioactief afval, stralingsbescherming en maatschappelijke implicaties van duurzame energie. We hebben daarvoor meer dan zeshonderd medewerkers”, aldus Legrain. “In 2006 werd het SCK gereorganiseerd om de efficiëntie en kracht van het Centrum te vergroten en voor te bereiden op haar toekomstige taken in een uitgebreid Europa. Er werden drie onderzoeksinstituten opgericht. Het instituut voor Nucleaire Materiaalwetenschappen onderzoekt materialen en splijtstoffen die zullen gebruikt worden in huidige en toekomstige reactorsystemen. Het produceert ook medische en industriële radio-isotopen en dopeert silicium voor de micro-elektronica-industrie.”
“Het instituut voor Geavanceerde Nucleaire Systemen streeft naar uitgebreide expertise op vlak van nieuwe reactoren. Paradepaardje hier is het MYRRHA-project. Hier worden onder meer nieuwe technieken ontwikkeld om de hoeveelheid en de leeftijd van radioactief afval te beperken. Het instituut voor Milieu, Gezondheid en Veiligheid focust op het gedrag van radioactieve stoffen in lucht, water en bodem en evalueert de effecten van ioniserende straling op mens en leefmilieu. Op basis van deze kennis geeft het SCK advies en praktische aanbevelingen rond stralingsbescherming en veiligheid. Dit instituut onderzoekt ook de mogelijkheden voor de boven- en ondergrondse berging van radioactief afval en de ontmanteling van nucleaire installaties. Daarnaast is er aandacht voor de maatschappelijke en ethische aspecten van nucleaire technologieën. Een vierde instituut, omvat de administratieve, financiële en logistieke en communicatiediensten. We willen immers niet alleen  knowhow verzamelen maar ook delen. We  stimuleren daarom een maximale samenwerking en communicatie. Het SCK is daarom ook een opleidingscentrum waar onder meer, in samenwerking met alle Belgische universiteiten, een master na master-opleiding wordt georganiseerd.”

De onderzoeksdomeinen van het centrum strekken zich uit van diep onder de grond tot in de ruimte.
“We onderzoek onder meer  de impact van kosmische straling, in combinatie met gewichtloosheid in de ruimte, op mensen en bacteriën. Samen met de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA ontwikkelen we onder andere biologische systemen om water te zuiveren, en afval tot zuurstof en voedsel te recycleren voor lange ruimtemissies. Anderzijds wordt 225 meter onder het domein in Mol onderzocht in hoeverre diepe klei een potentiële bergingsplaats voor  kan zijn.”

Lees ook: Stralen voor de geneeskunde en De toekomst van de reactoren staat in Mol

Met de bouw van onderzoeksreactor Myrrha wil het Studiecentrum voor kernenergie (SCK) zijn toppositie in het wetenschappelijk onderzoek naar civiele toepassingen van kernenergie veilig stellen. Myrrha of Multi-purpose hybrid Research Reactor for High-tech Applications is anders dan de reactoren die de voorbije decennia zijn gebouwd. “De multidisciplinaire onderzoeksinfrastructuur zal België toelaten om een antwoord te formuleren op uitdagingen voor de komende generaties”, zegt projectdirecteur Hamid Aït Abderrahim. “De installatie is uniek in de wereld en is tot stand gekomen met spitstechnologie die bij ons in het SCK op punt werd gezet.”

Myrrha of Multi-purpose hybrid Research Reactor for High-tech Applications is anders dan de reactoren die de voorbije decennia zijn gebouwd. “De multidisciplinaire onderzoeksinfrastructuur zal België toelaten om een antwoord te formuleren op uitdagingen voor de komende generaties”, aldus  Hamid Aït Abderrahim. “De installatie is uniek in de wereld en is tot stand gekomen met spitstechnologie die bij ons in het SCK op punt werd gezet.”

Dat ‘anders zijn’ berust in hoofdzaak op het feit dat in de kern van de reactor niet voldoende splijtstof aanwezig is om de kettingreactie aan de gang te houden. “Myrrha is een subkritische reactor die gekoppeld is aan een externe versneller. Het is daar dat de neutronen op snelheid worden gebracht om de splijtstof  in de reactor te bombarderen. Bij kritische reactoren zoals  Doel en Tihange gebeurt dat proces in de reactor zelf. Als je de versneller van een onderkritische reactor uitschakelt, valt de reactie na een fractie van een seconde stil. Het is met andere woorden een superveilige machine, waarvan we willen aantonen dat ze continu kan blijven werken en bijgevolg interessant is voor industriële toepassingen.”

Transmutatie

“We hebben in een labo-opstelling aangetoond dat dit soort reactor bovendien heel geschikt is voor transmutatie of het vernietigen van langlevend radioactief afval. Zonder behandeling duurt het een miljoen jaar vooraleer dit zijn toxiciteit verliest. We zijn er jaren geleden in het SCK al in geslaagd om heropwerkingsprocessen te ontwerpen waardoor plutonium en uranium opnieuw kan gebruikt worden en de toxiciteit van zwaardere elementen tot 10.000 jaar wordt beperkt. In het labo hebben we nu kunnen aantonen dat we ook die zware elementen opnieuw als splijtstof kunnen gebruiken. Om te bewijzen dat dit ook een interessant procedé is om op industriële schaal te gebruiken, hebben we een reactor nodig van het Myrrha-type. Het probleem is immers dat zware elementen zenuwachtiger zijn tijdens de splitsing, waardoor het moeilijker is om ze te controleren in een gewone reactor. Het meest opmerkelijke aan het hele verhaal is dat de toxische eigenschappen van het restafval van die reactie zal verdwijnen in slechts driehonderd jaar. Een heel verschil met de oorspronkelijke periode.”

Hernieuwbare energie

Myrrha wordt nu al geprezen als werkinstrument om technologieën van de toekomst uit testen.
“We kunnen deze reactor gemakkelijk gebruiken voor onderzoek naar materialen waaruit de reactoren van de toekomst zullen gemaakt worden. Kernenergie zal immers een belangrijke schakel blijven in het debat over hernieuwbare energie. Hybride auto’s, windmolens en zonnepanelen kunnen alleen werken aan de hand van elektrische schakelingen die gemaakt zijn met gedopeerd silicium. Onze huidige onderzoeksreactor BR2 produceert vandaag de helft van de wereldproductie. Omdat de industrie steeds maar grotere blokken silicium nodig heeft, is de aanmaak in een reactor de enige oplossing. Als we tegen 2020 20 procent van onze energie uit hernieuwbare bronnen willen halen, zullen we daar dus rekening moeten mee houden. Het veronderstelt dat we de productie van silicium met 17 procent per jaar zullen moeten opdrijven.”
“Myrrha zal tenslotte ook de taak van BR2 overnemen als productie-eenheid voor medische isotopen. Momenteel produceren we in het SCK 50 procent van de wereldproductie. BR2 produceert nu al de beste producten omdat het een hoge flux reactor is maar Myrrha zal nog beter scoren.”

De totale kostprijs van de nieuwe reactor bedraagt 1 miljard euro. De Belgische regering heeft ingestemd om 40 procent van de financiering van het Myrrha-project voor zijn rekening te nemen.
“Niet goedkoop,” geeft Hamid Aït Abderrahim toe, “maar de economische impact van het project wordt voor de komende veertig jaar geschat op 13 miljard euro, waarvan 11 miljard euro zal terugvloeien naar België. Bovendien worden ook tweeduizend arbeidsplaatsen met een langdurig karakter gecreëerd.”

Voor nieuwe teksten van copywriter Koen Lauwereyns: www.kla-4.be

Met die laatste crescendo doet de man mij steevast badend in het zweet wakker schieten, de excuses prevelend die het rubber van mijn buitenbanden rond de velgen deed versterven. Waar Karel met zijn journalistieke gestrengheid van tussen de twee Wereldoorlogen de voorbije jaren niet in slaagde, daar zou onze Seppe volgens mijn vrouw eens snel een mouw aan passen. Ook zij is een echte Flandrien in het fantaseren over wielertoeristische uitstappen: naar de boorden van de Schelde bij windstilte of langs de knooppuntenroute naar de kreken van het Meetjesland, desnoods naar de kop van de Koppenberg. Ze was ervan overtuigd dat al die plannen eindelijk gerealiseerd zouden worden en onze uitdijende lichamen weldra weer in de pas zouden lopen nu onze zoon 6 jaar werd. Al maanden werd door zijn antecedenten druk geoefend om het ventje bij te brengen hoe hij de wetten van de zwaartekracht om de tuin kon leiden. Eindelijk was de grote dag aangebroken waarop hij het opleidingstoestel, voorzien van belachelijke afbeeldingen van Winnie de Pooh, aan zijn jongere zus zou overhandigen, zodat hij vervolgens zelf met een stoer, gestroomlijnd offroad model de wijde wereld zou kunnen intrekken. Zijn ouders over berg en vooral door het dal meesleurend in zijn kinderlijk enthousiasme.

En toen viel de blinddoek. Seppe keek een verstilde seconde naar het vervaarlijk blinkende ding met de grote rode strik rond het stuur en liep toen ongegeneerd naar het kleine fietsje, waar ik intussen de hulpwieltjes weer had opgevezen. Terwijl zijn zus het op een krijsen zette, besefte ik dat er een anticlimax in de maak was. Seppe stoof gierend als een gek weg en amuseert zich nu al een winter lang in de garage met rondjes rijden op vier wielen.

Toen ik een paar weken geleden voorbij Karel kwam, had hij zijn gezicht bedekt met een dik pak sneeuw. Van plaatsvervangende schaamte wellicht.

“Het zag er somber uit”, zegt neurochirurg Ricky Rasschaert. “Toen ik Glenn op 15 augustus onderzocht, had hij geen gevoel en geen kracht meer in de benen. Ik vreesde voor een volledige uitval van de zenuwbanen.” Zes maanden later heeft de jonge motorcrosser de rolstoel en het looprek aan de deur gezet. “Ik wil weer crossen”, zegt hij. “Met minder ben ik niet tevreden.”

Tijdens een motorcrosswedstrijd op het circuit van Balen liep het helemaal fout voor Glenn. “Wat er precies gebeurd is, weet ik niet meer”, vertelt hij. “Een en ander drong pas tot mij door toen ik al in de ziekenwagen lag. Ik voelde pijn in mijn rug en had meteen de reflex om mijn tenen te bewegen. Ik was opgelucht dat het lukte. Het zou dus wel niet zo erg zijn, dacht ik. Maar toen ik in het ziekenhuis aankwam, was het alsof ik geen benen meer had.”

“De zesde borstwervel was door de val helemaal ingezakt”, aldus dokter Rasschaert. “We vreesden voor een volledige dwarslaesie. Dat betekent dat de zenuwbanen die door de ruggenwervel lopen afgeknapt zjin. Omdat we echter geen volledige zekerheid hadden en er bijgevolg nog een beetje hoop was dat we de verlamming van de onderste ledematen konden voorkomen, hebben we meteen geopereerd. Tijd is in dat geval immers cruciaal om te vermijden dat de gebroken wervel bijkomende schade aanbrengt. Als de druk op het ruggenmerg aanhoudt, vermindert bovendien de kans op herstel spectaculair.”

Drie weken later mocht Glenn het UZA in Edegem verlaten, zonder dat er een teken was van enig motorisch herstel. “Het zag er niet zo goed uit”, aldus Rasschaert. “Vandaar dat ik ook zo verrast was toen hij bij de controle in december plots rechtstond en ik hem met een looprek door de gang zag lopen. Dat was verre van wat ik voor mogelijk had gehouden.”

“Toen de dokter mij die bewuste zondagavond de diagnose meedeelde, is er bij mij meteen een soort verzet opgekomen”, zegt Glenn lachend. “Ik wou mij daar niet zomaar bij neerleggen. Ik ben daarom ook zo dankbaar dat hij beslist heeft om meteen te opereren. Van de eerste week na de operatie weet ik vanwege de morfine niet meer zoveel, behalve dat ik opnieuw gevoel kreeg in mijn benen. Het kwam mij voor dat de dokters daar een beetje verwonderd over waren. Dat was voor mij een teken dat het terug goed zou komen. Ik heb meteen aan iedereen die in mijn buurt kwam gezegd dat ik opnieuw zou kunnen stappen. Ik vind immers dat een rolstoel niet bij mij past. Vandaar dat ik de weken daarna, in het revalidatiecentrum, vaak gefrustreerd was omdat het zo traag vorderde. Zodra het enigszins mogelijk was, heb ik mijn rolstoel echter aan de deur gezet. In het begin kwam ik met dat looprek nauwelijks vooruit maar alles liever dan een rolstoel.”

Via Bednet

Intussen stapt Glenn thuis rond zonder krukken. Alleen de trap lukt nog niet zo goed.

“Ik heb op dit ogenblik helemaal geen last meer van mijn rug. Ik voel ook niet dat daar metalen staven en schroeven in zitten. Dagelijks train ik mijn spieren bij de kinesist. Op die manier zal mijn motoriek verbeteren en zal ik na verloop van tijd weer soepeler kunnen stappen. Ik vind het alleen jammer dat het door intensieve trainingsschema onmogelijk is om terug naar school te gaan. Maar daar hebben ze iets fenomenaals op gevonden. Ik volg nu mijn laatste jaar wiskunde-wetenschappen via Bednet. Dankzij cameraatjes en microfoons kan ik thuis op mijn laptop volgen wat de leraars doen. Het is niet hetzelfde als zelf in de klas zitten maar het is een zeer goed alternatief. ’s Avonds ben ik echter pompaf.”

Nieuwe procedure

Glenns ultieme droom is opnieuw kunnen motorcrossen. “Voor minder ga ik niet”, zegt hij. “Als dat uiteindelijk toch niet zou lukken, dan kan ik mezelf tenminste nooit verwijten dat ik het niet geprobeerd heb.”

“Je kan nooit met zekerheid zeggen of een volledig herstel mogelijk is”, zegt Rasschaert. “Maar zolang er evolutie is, is alles mogelijk. Door zijn enorme wil zie ik hem heel ver komen. Wat er met Glenn gebeurd is, is voor mij een pleidooi om dergelijke operaties nooit uit te stellen. De ingreep aan de borstwervels is bijzonder technisch omdat er weinig ruimte is om de schroeven en staven in te brengen om de breuk te zetten. We werken momenteel aan een nieuwe procedure waardoor dergelijke ingrepen minder invasief zullen worden. Wellicht al volgende zomer zal het niet meer nodig zijn om een grote insnijding te maken langs de ruggengraat. Een paar kleine sneetjes zullen volstaan om de schroeven onderhuids in te brengen.”

In Hof Ter Kammen ligt de Koppenberg, de Eikenberg, de Taaienberg en de Oude Kwaremont aan je voeten na een korte beklimming van de trap. Voor Hilde Speleers en haar man Christian De Clercq was het evident dat hun gastenkamers de namen zouden dragen van de legendarische bulten van de Ronde van Vlaanderen. “Hier ademt alles wielrennen.”

Laat je na de afdaling van de Koppenberg gewoon uitbollen en je komt als vanzelf op de binnenplaats van Hof Ter Kammen terecht. Je zal trouwens niet de eerste zijn die hier van de fiets stapt. Deze B&B is goed op weg om samen met de flandriens en de bulten van de Vlaamse Ardennen een eigen hoofdstuk toe te voegen aan het heroïsche wielerverhaal dat hier jaar na jaar wordt geschreven.

“We hebben echt niet lang hoeven na te denken toen we in 2005 met onze B&B zijn gestart”, vertelt Hilde. “Als verwoede wielerfans wilden we vooral de wielerliefhebbers aanspreken. Die komen hier het jaar door de bergzone van de Vlaamse wielerklassiekers verkennen. Wie Oudenaarde zegt, zegt Centrum Ronde van Vlaanderen. Van daaruit vertrekken drie grote fietslussen die geënt zijn op het parcours van Vlaanderens Mooiste.”

Mannen met fietsen

“Het gebeurt geregeld dat fietsvrienden ’s zaterdags laat in de avond nog telefoneren om kamers te reserveren. Ik hoor dan aan de telefoon dat ze in een café plannen zitten te maken. Een paar weken later komen ze dan op vrijdagavond aan en ze gaan niet naar huis vooraleer ze alle beroemde bulten van de Vlaamse klassieke koersen hebben bedwongen. Die bergjes zijn een soort jachttrofee. Vaak doen ze op vrijdagnamiddag de eerste lus van de Ronde Van Vlaanderen route. ’s Avonds drinken ze dan een paar Ename-biertjes om op krachten te komen, zodat ze ‘s anderendaags de tweede lus kunnen aanvatten en ’s zondags de laatste. Na de middag komen ze dan snel nog eens douchen om dan terug naar huis te rijden bij hun gezin.”

Het zijn echter niet alleen wielertoeristen die hier kind aan huis zijn. Ook professionele en semiprofessionele wielerploegen hebben hier hun uitvalsbasis.

“De Deense renner Matti Breschel kennen we heel goed”, aldus Hilde. “Zijn vader was de coach van de Deense nationale ploeg en die komen hier al van kort na onze opening op stage. Matti is intussen uitgegroeid tot een goede renner. Ook de cyclocrossers van Sunweb-Revor, met Klaas Vantornout, en de Fidea’s met Bart Wellens en Stybar hebben hier al souvenirtruitjes achtergelaten. We hebben hier tijdens het voorjaar ook steevast de Australische profploeg Drapac-Porsche te gast. De renners werken hier dan een trainingsprogramma af om dan vervolgens in de Australische zomer mooie resultaten te boeken. Ook het Engelse nationale meisjesteam heeft hier zijn tweede thuis. Van hieruit nemen de dames in heel Europa deel aan wedstrijden.”

“Het wielerwereldje is klein. Als ploegen zich ergens goed voelen, vertellen ze dat snel door. Op die manier was het heel snel bekend dat fietsers van alle slag hier goed verzorgd worden. Het is met spijt in het hart dat we een renner naar een andere ploeg zien overstappen al gebeurt het vaak dat hij enkele maanden nadien al terug over de drempel stapt met zijn nieuwe ploeg. Dat geeft enorm veel voldoening.”

“Wielertoeristen zitten ’s ochtends samen met de profs aan de ontbijttafel. Je hoort hen geregeld naar het thuisfront bellen om verslag te doen van wie ze nu weer tegen het lijf gelopen zijn”, aldus Hilde. “Eerlijkheidshalve moet ik er echter ook wel bij vertellen dat de profs dikwijls versteld staan van het materiaal dat de amateurs hier van het dak van hun auto halen.”

Overuren kloppen

Mensen die hier wonen, staan er vaak niet meer bij stil hoe mooi deze streek eigenlijk is, zegt Hilde. “Voor sommige mensen is hier met de fiets kunnen rondrijden of naar een paar koersen kunnen gaan kijken een soort bedevaart. Ik heb onlangs een mail gekregen van een Amerikaanse die er al heel haar leven van droomt om de Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix eens mee te maken. Toen ik haar liet weten dat ik nog een kamer kon vrijmaken, begon ze op slag te huilen van geluk. Een paar van haar landgenoten zijn hier vorig jaar neergestreken van voor de Ronde tot na Parijs-Roubaix. Een hele week lang hoorde ik niets anders dan kreetjes als wonderfull en great en amazing.”

Wielerliefhebbers zijn dankbare gasten maar ze zorgen vaak voor extra werk voor Hilde en haar echtgenoot. “Koersen kan je niet op twee koffies en een croissant. Ik ben doorgaans heel vroeg uit de veren om een stevig ontbijt klaar te maken. Ik maak daar vaak vooraf afspraken over met de ploegleiding. Als het overdag regent, dan weet ik bovendien dat mijn wasmachine overuren zal kloppen. Dan komen de renners hier in de late namiddag nat en vuil toe. Maar daar heb ik hoegenaamd geen problemen mee. Ik leg ze graag in de watten. Mijn man heeft nog een voltijdse job maar als hij thuis is, is hij ook in de weer. We hebben hier alles in huis om fietsen te onderhouden en te herstellen.”

Hilde zelf heeft het te druk om zelf de streek met de fiets te verkennen. “Met die taak zadel ik mijn zoon op”, zegt ze lachend. “Hij kent alle rustige fietswegjes in de Vlaamse Ardennen en geeft onze gasten met plezier tips. Zo komen ze al eens op plaatsen die afwijken van de traditionele toeristische fietsroutes. Ik probeer de wielertoeristen eerder eens attent te maken op de andere troeven van de streek, al kan ik niet beweren dat ik daar altijd even succesvol in ben. Verder dan een brouwerijbezoek komen ze dikwijls niet.”

Voor nieuwe teksten van copywriter Koen Lauwereyns: www.kla-4.be

www.toerismevlaamseardennen.be

Op het dorpspleintje van Lede, een deelgemeente van Kruishoutem, was Café den Hert decennialang de zoete inval na de hoogmis. In 2004 vielen de gesprekken aan de toog stil. Zij het maar voor eventjes, want Frederick Dhooge en Joke Sulmon bliezen het stemmige huis weer leven. In den Hert leeft nu verder als restaurant ’t Huis van Lede.

Het is een vroege ochtend als chef Frederick Dhooge (33) de deur van de keuken opentrekt en mij in zijn heiligdom binnenlaat. “Dit is zowat het enige ogenblik van de dag dat het hier nog niet druk is”, zegt hij, waarna de poelier aan de telefoon hangt en de groentenboer prompt informeert hoeveel bakken noten Frederick wil.

Respect

“Ik werk heel graag met verse producten van om de hoek,” zegt hij. “In elk seizoen heb ik wel mijn lievelingen: asperges, waterkers, witloof,… Ik ken een aspergekweker die met heel zijn gezin en met hart en ziel aan zijn product werkt. Als je met die mensen in contact komt en je ziet hun handen, het boerderijtje waar ze wonen, je hoort hun dialect… dan kan je niet anders dan enorm respect hebben voor hun product.”

Authenticiteit

“Nochtans is het minder evident dan je zou denken om de klanten mee te nemen in het verhaal van authentieke streekproducten. De consument kan in de supermarkt immers kennismaken met alle smaken van de wereld. De nieuwsgierigheid naar steeds nieuwe gerechten en bereidingswijzen is daardoor steeds groter geworden. Het gevolg is dat we de voeling verliezen met onze eigen lekkernijen. In tegenstelling tot Frankrijk heeft onze overheid die eigenheid heel lang onbelangrijk geacht. De jongste jaren wordt daar gelukkig meer aandacht aan besteed.”

 Passie

“Ik ben een leerling van de klassieke school. Ik vind het niet nodig om uit hippigheid mee te doen met de keukentrends. Gewoon koken is immers al moeilijk genoeg. Een haas op de juiste manier bereiden, een fazant op het been bakken, dat is allemaal niet evident. Zeker als je alles ook nog eens wil klaarmaken terwijl de klant wacht. Dat is mijn passie. Ik kan brood in de oven steken en kijken hoe het bakt. Het is doodjammer dat chefs die nog een gewone kaas- of garnaalkroket op het menu durven te zetten met een scheef oog worden bekeken. Als mensen dergelijke gerechten niet meer van een geschoolde chef kunnen proeven, dan is dat op de duur een enorm verlies. Bij Michelin hebben ze dat begrepen. We hebben onze  ster destijds gekregen op basis van een kroket van koningskrab en varkenspoot als voorgerecht, vol au vent als hoofdgerecht en een dame blanche als dessert. Veel simpeler kan niet.”

Sfeer

Eenvoud is op alle vlak troef in ’t Huis van Lede. “We hebben altijd gewerkt met basisproducten zijn daar nooit van afgeweken”, aldus Frederick. “Vandaar dat een Michelinster nooit onze ambitie was. Ik heb Joke leren kennen toen we alle twee bij Peter Goossens in Het Hof van Cleve werkten. We werden niet alleen verliefd op elkaar maar ook op de pittoreske deelgemeente Lede. Toen we vernamen dat het oude dorpscafé te koop stond, waren we meteen helemaal… verkocht. Om een eigen zaak te beginnen waren we immers op zoek naar een gebouw met een ziel, en plots kregen we er ook een dorp met een ziel bovenop. De sfeer hier, naast de kerk, is onbetaalbaar.”

Twee sterren

“Ik vind het nogal belangrijk om stap voor stap vooruit te gaan. Onze eerste klanten zaten op de oude stoelen van waardin Maria. Op haar tafels hadden we een mdf-plaat gelegd, waar mijn moeder en tantes tafellakens voor hadden gemaakt. Joke en ik waren amper een jaar aan de slag toen we eraan dachten om ons gezinnetje uit te breiden. Op een vroege morgen zat ik een beetje in een dipje. Het waren vreselijke drukke dagen geweest en de telefoon stond weeral roodgloeiend. Ik besloot om met de hond te gaan wandelen. Toen ik na een uurtje terug thuiskwam, stond Joke in pyjama in de keuken.

We hebben een ster! zei ze.
Ben je zwanger? Vroeg ik.
Neen, antwoordde ze, we hebben een ster!

Ik geloofde er niets van. Maar het was geen vergissing. Sindsdien hebben we de ster jaar na jaar kunnen behouden, hoewel er aan onze filosofie niets veranderd is: een goed product, correct bereid, voor een eerlijke prijs.”

Een dag nadat Frederick te horen kreeg dat hij voortaan en sterrenchef was, stond Joke opnieuw in de keuken… om te melden dat er een tweede ster op komst was.

De ligging van Brakel en Flobecq aan beide kanten van de taalgrens maakt van het gebied een iconische plek en de uitgelezen ruimte voor een artistiek project in de toeristische zomerperiode. De gemeenten bevinden zich letterlijk op de grens van talen en culturen, tussen Germaanse en Latijnse invloeden. Ze verzinnebeelden als een microkosmos het grensaspect van het Europa van gemeenschappen, talen en regio’s.

De tentoonstelling wil de verbanden blootleggen tussen landschappen en leefomgevingen op het regionale, het Belgisch federale en het Europese niveau. Grenzen zijn onzichtbare lijnen. Ze worden zichtbaar gemaakt door de omstandigheden en door de omgeving. Grenzen moet je merken, voelen. In theorie zijn ze altijd verplaatsbaar in één of ander richting maar in de praktijk worden grensgebieden vaak als gevaarlijk no man’s land afgebakend. De overkant van de grens wordt dan de projectie van of een groot verlangen of een zeer grote afkeer. Grenszones zijn als dusdanig zeer dubbelzinnige plaatsen die, afhankelijk van het standpunt, kunnen aantrekken of afstoten.

Om als fotograaf een grens vast te leggen heb je een dubbele moeilijkheid: enerzijds moet je iets fotograferen dat niet bestaat en dat zich enkel door de omstandigheden in beeld laat brengen, anderzijds moet de grensfotograaf zich tussen twee werelden bewegen dus niet in het ene of het andere, maar in beide samen en precies het verschil daartussen in beeld brengen.

Voor nieuwe teksten van copywriter Koen Lauwereyns: www.kla-4.be